Napadi na knjigu Miroslava Ćosovića: Don’t Kill the Messenger

Zabranjeno pisanje istine o svecima SPC

Piše: Slobodan Jovanović

Prije nekoliko dana priča mi moja kćerka, student Filozofskog fakulteta u Beogradu, da im je profesor dva časa držao predavanje iz istorije, onomastički dokazujući prisustvo Srba od iskona na mnogim prostorima, tumačeći „kreativno“ nazive mnogih riječi iz srpskog jezika. Mada je to meni iracionalno, studenti Filozofskog fakulteta pišu na koljenima predavanja, kao u doba partizanskih škola u Drugom svjetskom ratu. Na kraju časa profesor ih je obavjestio da je sve što je pričao protekla dva časa obična glupost, da je samo htio da im objasni kako se sve može onomastički koristiti u vulgarnom objašnjavanju istorije i pravljernju pseudoistorije, čiji je jedini cilj stvaranje opsena u glavama njenih korisnika. Inače, to je onaj fakultet čije je studente dekan nazvao NN licima. A ja sam ubijeđen da su oni njegova kasica-prasica, čim ih pljačka na svakom ćošku. I pored moje najbolje volje nijesam uspio shvatiti zašto hoće mojoj porodici da otme skoro 200 eura zato što je moja kćerka u roku očistila prvu godinu? Kažu, prijavila je više bodova od 60 pa mora da plati svaki bod. Nego, to je tema za poseban tekst, a možda i za psihijatrijske ustanove. Ono što je suština jeste da je moja kćerka bila oduševljena postupkom profesora, iako je čitavo njegovo predavanje zapisivala na koljenima. Oboje smo pozdravili efektan način da se studentima objasni kako je moguće zloupotreblajavati istoriju i njene instrumente. Moja kćerka je to naučila težim putem, zapisujući gluposti, što je, možda, još efikasnije.

Nauka konsezualno piše da su nacije proizvod kraja XVIII i XIX stoljeća. Prije tog perioda govori se o nejasnim ośećanjima vezanim za određeni prostor i protoetnije i etnije. Naročito je besmisleno feudalne državice u Srednjem vijeku nazivati nacionalnim državama. Nacije su vezane uglavnom za XIX stoljeće koje je poznato kao stoljeće sa viškom istorije. Romantizovane istorije su služile podizanju feudalne svijesti stanovnika sa ciljem da se sa stvaranjem modernih država izgrade nacije kao nužan element državnog subjektiviteta. Nerijetko su se izmišljali događaji od presudne važnosti za širi prostor, dajući sebi na važnosti, izmišljali se nacionalni heroji koji su ubijali neprijatelje „na buljuke“, rasijecali carske trbuhe, na stotine hiljada su postajali potomci lika sa slike Uroša Predića, goblena… Istorijska nauka je danas nanovo poražena, namnožilo se novoistoričara, sve puca od nacionalnih i nacionalističkih blasfemija. Poznata je knjiga prof. Radivoja Radića „Srbi pre Adama i posle njega“, istoričara i akademika SANU, kao pokušaj odbrane istorije od pseudoistorije. Pripadnici Srpske autohtonističke škole su izjavljivali da Radića treba batinati „zbog upropaštavanja naše patriotske istorije“. Širenjem pośetilaca interneta širila se ta patriotska istorija. Prija uhu i očima slušati i čitati hvalospjeve o svojoj nacionalnoj istoriji, nacionalnoj crkvi (što je samo po sebi antihrišćanski paradoks) i svemu što se tiče nacionalnog nasljeđa. Nekako se pokazalo, što je neka nacija prokazanija u širim razmjerama, to je važnost koju sebi pridaje veća. Crkva dodatno doprinosi romantičarskoj, patriotskoj noti sopstvene istorije, beatifikujući ličnosti iz istorije naroda i sopstvene istorije, svjesno oduzimajući onaj dio koji ih prikazuje u sasvim drugačijem svijetlu.

Prije par mjeseci izašla je u Podgorici, u Crnoj Gori, knjiga „Bizarni sveci srpske crkve“ autora Miroslava Ćosovića đe reakcija na nju u svemu odslikava odnos u kojem se istorijske istine propuštaju kroz nacionalna i nacionalistička sočiva. Prvi se javio protojerej i stavrofor MCP sa Cetinja, Velibor Džomić, čovjek bez ikakvog teološkog obrazovanja, kontroverzna ličnost, političar u mantiji, stavom kako je Ćosović ovim djelom „imao cilj da se na više nego primitivan način predstavi crnogorskoj javnosti“, dodavši da je Ćosović u djelu „koristio citate istaknutih naučnika, koje je izvlačio iz konteksta i davao im suprotno značenje“. Ne znam da li je protojerej i stavrofor pročitao knjigu Miroslava Ćosovića kad lakonski iznosi ovakve tvrdnje, ničim potkrijepljene. Recimo, 19. maja 2004. godine odlukom Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve odlučeno je “u slavu Imena Božjeg, a na radost punine Crkve Hristove, Sveti Arhijerejski Sabor je upisao u diptih svetih mučenike: Slobodana Šiljka i Milorad Vukojičića…“ Slobodana Šiljka i Milorada Vukojičića su partizani strijeljali za vrijeme rata. Pljevljanka Milosava Strunjaš pisala je Sinodu SPC: „“Šiljak i Vukojičić nijesu postradali za živu vjeru, kako je to saopštio Sveti arhijerejski sabor, već ih je stigla zaslužena kazna zbog nedjela koje su učinili za vrijeme Drugog svjetskog rata“. Vukojičić je, o tome su e-novine već pisale, imao nadimak Macá. Onaj akcenat iznad drugog a govori da se ne radi o čovjeku umiljatom kao maca, već o okrutnom ubici koji je nadimak dobio po sredstvu kojim je ubijao svoje žrtve. Miodrag Stamenić član pljevaljske crkvene opštine, iskreni vjernik SPC, govori kako mu je Maca ubio oca, đeda i babu. Što tu treba da se vadi iz konteksta? Slično je i sa drugim svecima o kojima piše Ćosović.

Ćosović u svom odgovoru protojereju i stavroforu navodi sljedeće: „Kod Srba mnogo poštovani istoričar Vladimir Ćorović piše: ‘Kako je Milutin upotrebio Simonidu polno još kao nerazvijeno dete i pokvario joj matericu, to je bilo jasno da će taj brak ostati neplodan.’ Jesam li pogriješio što sam kralja Milutina u knjizi nazvao pedofilom? Takođe, opšte je poznato da je Milutin oslijepio svoga sina Stefana Dečanskog, pa sam ga u knjizi nazvao – svirepi otac…. Stefan Dečanski je poslije jedne bitke za tron u kojoj je pobijedio polubrata Konstantina, istoga ubio na sljedeći način. Citiram Željka Fajfrića: ‘Pseudobrokar kaže da je Stefan dao Konstantina “opružiti na jednom komadu drveta, pa mu klincima probi mišice i butine, pa ga onda raseče na dve pole, po sredini’.’ Ili sam ja kriv što je citirano objavljeno na velikosrpskom sajtu?Despot Stefan Lazarević je 600 godina poslije smrti, 1927. godine proglašen za sveca?!! On se za račun Turaka borio sa svojim vojnicima u ogromnoj bici kod Nikopolja 1396. protiv nekoliko desetina hiljada vitezova iz zapadne Evrope. Po nepodijeljenom mišljenju istoričara, u ključnom momentu bitke odnio je presudnu ulogu u slamanju krstaša sa zapada. Konstantin Filozof koji je živio na dvoru pored Stefana Lazarevića, nekoliko godina poslije njegove smrti napisao mu je biografiju. Tu je naveo da je despot jednom prilikom kad je izbila neka pobuna, običnim rudarskim radnicima śekao noge i ruke. Jesam li ja kriv što je to objavljeno na velikosrpskom sajtu rastko.rs?… Džomić mene kritikuje da se nijesam sa dovoljno literature i izvora upoznao, a on je u svojoj knjizi iz 1996. o Joanikiju Lipovcu napisao: ‘Da je Mitropolit Joanikije bio okupatorski sluga on bi svakako učestvovao u petrovdanskom proglašenju tzv. ‘Nezavisne države Crne Gore’ koju je u dogovoru sa italijanskim okupacionim silama proglasila Crnogorska federalistička stranka na čelu sa Sekulom Drljevićem. Mitropolit Joanikije je svojim beskompromisnim stavom ignorisao takve crnolatinaške, separatističke i anticrnogorske ideje i skupove“. Međutim, objavljene su fotografije Lipovca iz talijanskih arhiva, kako prisustvuje Petrovdanskom saboru 12. jula 1941. godine, fotografije svako može da pogleda na sledećem linku samo treba u pretraživač ukucati ‘Cettigne’ i naći će fotografije Lipovca na Petrovdanskom saboru.“

Slično je i sa drugim svecima. U prvom dijelu knjige „Bizarni sveci srpske crkve“ autor piše da su svi navodi preuzeti sa srpskih sajtova, da su citirani renomirani srpski istoričari, da su citirane izjave mnogih autoriteta u televizijskim emisijama, novinskim člancima… Autor se sa pravom pita: „Jesam li ja kriv što je citirano objavljeno na velikosrpskom sajtu?“ misleći na sajt rastko.rs, koji je blagoslovio mitropolit Amfilohije. U Crkvi je vrlo precizno definisano ko može biti kanonizovan. Umjesto da protojerej i stavrofor navede što je to čime su zaslužili svetačko ime (očuvane mošti, činjenje „čuda“, svetački život, ruke neumrljane krvlju…), on optužuje Ćosovića što je stvari nazvao pravim imenom. Ili da objasni zašto Njegoš nije kanonizovan iako je 19. maj ustanovljen kao datum praznovanja mitropolita Petra II Petrovića Njegoša kao svetitelja, na nivou Mitropolije crnogorsko-primorske? Zašto je Sinod odbio njegovo kanonizovanje? Nije valjda on najgori u tom svetačkom društvu? A postavljeno je pitanje da li je Njegoš svojim životom bio oličenje sveca? Njegoš je bio preveliki politički zalogaj, ne vjerujem da je presudno odlučivao Njegošev život. U poređenju sa mnogim svecima SPC Njegoš je ultra svetac, iako ni on ne ispunjava kriterijume.

A onda se pojavljuju srpski mediji. Prvo portali, a za njima će i pisani i elektronski. Sezonu lova je otvorio portal Telegraf naslovom „SRPSKE SVECE NAZVAO PEDOFILIMA: Crna Gora na nogama posle skandaloznih izjava kontroverznog pisca“. Naravno, bez pominjanja da je autor koristio izvore koji su gore navedeni, pripisujući mu da „kaže za Stefana Nemanju da je “genocidan”, “krvoločan i svirep”, za Svetoga Savu da je “organizator političkih ubistava”, za Svetog kralja Milutina da je “pedofil, svirepi otac i sladostrasnik”, za Svetog Stefana Dečanskog da je “kasapin”, za Svetog Uroša da je “ludi”, za Svetog Despota Stefana Lazarevića da je “hrišćanoubica i nogosek”… Tako, potpuno namjerno, ispada da je Ćosović sve izmislio, a ne koristio srpske istorijske i druge izvore. Nemojte sumnjati, postigli su efekat, podigli patriotske strasti i napravili Ćosovića metom svakovrsnih uvreda. Takođe, nemojte sumnjati da vam neće objaviti bilo kakvo objašnjenje da je to citiranje srpskih istorijskih izvora. Da ne otupe mržnju. Poznati pari(j)otski sajt Vesti online.com su slično propratile izlazak kjnjige „Bizarni sveci srpske crkve“, uglavnom dajući protoreju i stavroforu prostor da on objasni poruku koju, po njemu, šalje Ćosović: „Ako su ovakvi sveci, onda je takva i Srpska pravoslavna crkva i hiljade njenih monaha i sveštenika i milioni njenih današnjih vernika.“ Ne znam što će reći protojerej i stavrofor ako se pokaže da je sve što je Ćosović napisao istina? Hoće li ostati pri ovoj tvrdnji?

Očekujem da će se na sličan način knjigom Miroslava Ćosovića pozabaviti ostali mediji u Srbiji. Kako Ćosović iskazuje svoju nacionalnost suprotno imperijalnim ambicijama srpskih patri(j)ota , za očekivati je da će sva nacionlistička ološ iskazati svoju mržnju prema crnogorskoj naciji. Kao i uvijek.

Advertisements
Ovaj unos je objavljen pod Srpska pravoslavna crkva i označen sa , . Zabeležite stalnu vezu.